Trung Quốc Mất Danh Hiệu “Công Xưởng Giày Thể Thao Thế Giới” – Việt Nam Vươn Lên Dẫn Đầu

Theo tờ New York Times ngày 17/9 (giờ địa phương), Trung Quốc – quốc gia từng thống trị ngành sản xuất giày thể thao toàn cầu từ thập niên 1980 – đang dần mất vị thế, nhường chỗ cho Việt Nam. Với chính sách mở cửa, nguồn nhân lực trẻ và ưu thế trong thu hút đầu tư nước ngoài, Việt Nam đã trở thành điểm đến thay thế cho các thương hiệu toàn cầu.

Từ Trung Quốc Đến Việt Nam: Dịch Chuyển Của Ngành Giày

Trong những năm 1980, Trung Quốc đã tận dụng nguồn lao động giá rẻ cùng khả năng sản xuất quy mô lớn để thu hút hàng loạt công ty từ Đài Loan và Hàn Quốc, qua đó trở thành “công xưởng giày thể thao của thế giới”. Tuy nhiên, kể từ thập niên 2010, mức lương tăng cao cùng các tranh chấp về bản quyền khiến nhiều doanh nghiệp bắt đầu rời khỏi Trung Quốc.

Ngược lại, Việt Nam lại nổi lên như một điểm sáng. Các chính sách cởi mở trong thu hút đầu tư, cùng lực lượng lao động trẻ và dồi dào, đã biến Việt Nam thành cứ điểm sản xuất mới cho những thương hiệu toàn cầu.

Covid-19 – Bước Ngoặt Tăng Tốc

Đại dịch Covid-19 đã trở thành chất xúc tác cho sự chuyển dịch này. Khi Trung Quốc phong tỏa biên giới, gián đoạn chuỗi cung ứng, nhiều hãng giày đã nhanh chóng dịch chuyển cơ sở sang Việt Nam.

Ông Tony Lee, một giám đốc ngành giày từng làm việc tại Oregon (Mỹ) và nay sống ở TP. Hồ Chí Minh, chia sẻ: “Sự mở cửa của Việt Nam khiến tôi nhớ đến Trung Quốc thập niên 1980. Trọng tâm của ngành công nghiệp đang dần dịch chuyển sang Việt Nam.”

Cơ Hội Cho Người Lao Động Việt Nam

Sự phát triển của ngành giày thể thao mang lại nhiều cơ hội cải thiện cuộc sống cho người dân địa phương. Tại vùng ven TP. Hồ Chí Minh, nơi những cánh đồng được thay thế bằng nhà máy, hàng ngàn lao động đã gắn bó hàng chục năm với nghề làm giày.

Một nữ công nhân chia sẻ: “Khi mới vào xưởng tôi không hề biết làm giày, nhưng nhờ công việc ổn định, tôi đã mua được nhà và đất, nuôi sống cả gia đình.”

Những Thách Thức Vẫn Còn

Mặc dù Việt Nam đang vươn lên mạnh mẽ, việc thay thế hoàn toàn vị trí của Trung Quốc vẫn không dễ dàng. Nguyên nhân là:

• Chuỗi cung ứng toàn cầu vẫn phụ thuộc lớn vào Trung Quốc. Nhiều nguyên liệu chính như đế lót giày, cao su vẫn nhập khẩu từ Trung Quốc.

• Rủi ro chính trị: Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump từng đe dọa áp thuế 46% lên giày Việt Nam, sau đó hạ xuống 20% theo thỏa thuận thương mại. Tuy nhiên, điều này vẫn khiến doanh nghiệp lo ngại. Nike thậm chí ước tính sẽ phải chịu thêm khoảng 1 tỷ USD chi phí toàn cầu do thuế quan.

Một đại diện ngành giày tại Việt Nam thừa nhận: “Sự phức tạp của chuỗi cung ứng và rủi ro chính trị vẫn là gánh nặng cho sản xuất ở Việt Nam.”

Kết Luận

Việt Nam đang trên đà trở thành cường quốc sản xuất giày thể thao của thế giới, nhờ vào sự chuyển dịch từ Trung Quốc và lợi thế nội tại. Tuy nhiên, để duy trì và củng cố vị thế này, Việt Nam cần đối phó với những thách thức về nguồn cung nguyên liệu, chính sách thương mại và sự biến động của thị trường toàn cầu.

 Đây vừa là cơ hội vàng, vừa là phép thử lớn cho ngành công nghiệp giày dép Việt Nam trong tiến trình hội nhập quốc tế.