AI và Sự Biến Tướng của Tội Phạm Lừa Đảo Giọng Nói

Câu chuyện của nạn nhân

Tháng 8 vừa qua, một thợ thi công giấy dán tường tên A nhận được cuộc gọi từ một “khách hàng” tự xưng là nhân viên của trường mầm non công lập. Giọng nói có phần gượng gạo như nhân viên tổng đài khiến ông nghi ngờ, nhưng vì đó là một cơ sở uy tín, ông vẫn tiếp tục trao đổi. Sau khi thỏa thuận giá cả, phía khách hàng hối thúc ký hợp đồng tạm thời. Tuy nhiên, trong giấy tờ chỉ có tên A, không hề có thông tin về khách hàng.

Ngày hôm sau, “khách hàng” nhờ A mua hộ một thiết bị y tế (máy khử rung tim) với lý do giá quá cao. Ban đầu ông từ chối, nhưng sau nhiều lần nài nỉ, ông đã liên hệ một nhà cung cấp và được báo giá 3,3 triệu won, nếu chuyển tiền trong ngày thì còn 3 triệu won. Khi A từ chối mua hộ, phía bên kia lập tức cắt liên lạc. Đến ngày hẹn, ông đến trường mầm non thì phát hiện không có ai ở đó.

Trường hợp của A không phải cá biệt. Trong các cộng đồng kinh doanh tự do, nhiều người chia sẻ bị lừa theo cùng một kịch bản: giả danh cơ quan nhà nước hoặc trường học, yêu cầu báo giá thiết bị rồi ép chủ thầu tự ứng tiền mua.

Thống kê đáng lo ngại

Theo số liệu năm 2023, trong tổng số 1,75 triệu nạn nhân tội phạm ở Hàn Quốc, có tới 660.000 người bị lừa đảo, chiếm 37,9%. Số tiền thất thoát do lừa đảo lên tới 27,7 nghìn tỷ won, tương đương 77% tổng thiệt hại do tội phạm gây ra.

Đặc biệt, những vụ có trên 11 đồng phạm tăng vọt từ 925 vụ (2022) lên 2.383 vụ (2023), phản ánh tính tổ chức ngày càng tinh vi.

Công nghệ AI biến thành công cụ tội phạm

Nếu trước đây lừa đảo chủ yếu dựa vào lời nói dối, thì nay tội phạm đã tận dụng công nghệ deepfake và deepvoice. Với chỉ một câu “A lô” khi trả lời điện thoại lạ, kẻ xấu có thể ghi âm, rồi dùng AI tái tạo giọng nói để thực hiện các cuộc gọi tống tiền.

Một trường hợp điển hình là bà B, vợ của một cảnh sát. Bà nhận được cuộc gọi từ kẻ lừa đảo, nghe thấy giọng “con trai” khóc lóc cầu cứu vì bị bắt cóc. Vì con trai đang du lịch nước ngoài, bà tin là thật và chuyển ngay 10 triệu won. Tiền đã mất mà không thể lấy lại.

Vì sao lừa đảo khó ngăn chặn?

Luật pháp hiện hành còn nhiều hạn chế. Ví dụ:

• Với số tiền dưới 100 triệu won, mức án chỉ từ 6 tháng đến 1,5 năm tù.

• Dù phạm nhiều vụ, tội phạm thường chỉ bị phạt thêm một nửa mức án cao nhất, nhờ quy định về “tội phạm nhiều lần”.

• Tỷ lệ thu hồi tài sản chỉ khoảng 5%.

Điều này khiến nhiều kẻ phạm tội coi lừa đảo là “tội phạm hiệu quả”: ít rủi ro, lợi nhuận cao. Không ngạc nhiên khi 41,3% người bị bắt vì lừa đảo trong năm 2022 là tái phạm, và gần một nửa trong số đó lại tiếp tục phạm chính tội lừa đảo.

Lời cảnh báo từ chuyên gia

Ông Oh Yoon-sung, giáo sư ngành Hành chính Cảnh sát tại Đại học Soonchunhyang, nhận định:
“Khác với tội phạm bạo lực, lừa đảo không gây thương tích trực tiếp nhưng mang lại lợi ích rất lớn, nên được coi là loại tội phạm có ‘tính hiệu quả cao’. Trong khi đó, hình phạt lại chưa đủ sức răn đe. Đây là lý do cần xem xét tăng nặng mức án.”

Kết luận

Sự phát triển của AI mang lại nhiều lợi ích, nhưng đồng thời cũng tạo ra lỗ hổng mới để tội phạm khai thác. Người dân cần:

• Cảnh giác với các yêu cầu chuyển tiền hoặc mua hộ.

• Không tùy tiện cung cấp giọng nói hay hình ảnh cá nhân trên các nền tảng trực tuyến.

• Xác minh kỹ thông tin trước khi thực hiện bất kỳ giao dịch nào.

Chỉ khi nâng cao ý thức phòng ngừa cùng với việc siết chặt chế tài pháp luật, xã hội mới có thể giảm thiểu nguy cơ từ những vụ lừa đảo công nghệ cao đang ngày càng lan rộng.