Vì sao bão Kajiki đổ bộ miền Trung nhưng Hà Nội lại mưa lớn, ngập nặng?

Trong những ngày qua, bão Kajiki (bão số 5) đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng cho nhiều tỉnh miền Trung, nhưng điều khiến dư luận bất ngờ là Hà Nội cũng mưa lớn và ngập nặng. Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp & Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp đã lý giải nguyên nhân và chỉ ra những điểm “dị thường” của cơn bão này.

Những điểm “dị thường” của bão Kajiki

• Hình thành và đổ bộ quá nhanh: Kajiki chỉ mất 3 ngày từ khi hình thành trên Biển Đông đến khi vào đất liền, thay vì khoảng 7 ngày như các cơn bão thông thường.

• Hành trình bất thường: thay vì di chuyển nhanh như dự báo, bão đứng yên gần 3 giờ trên biển rồi tiến vào đất liền rất chậm, quần thảo tới 8 giờ tại Hà Tĩnh và Nghệ An.

• Vành mây quá rộng: tuy đổ bộ miền Trung nhưng mưa lại lan ra tận Hà Nội, thậm chí tới Phú Thọ. Đây là hiện tượng hiếm gặp.

Vì sao Hà Nội ngập nặng?

Ban đầu, vành mây bão tập trung ở miền Trung, nhưng khi va chạm với đất liền, vành mây đã tản rộng ra miền Bắc, khiến Hà Nội hứng lượng mưa rất lớn.
Điều này giúp giảm mưa gió tại miền Trung nhưng lại khiến Hà Nội chịu ngập sâu trên diện rộng.

Nếu bão giữ cường độ mạnh, miền Trung sẽ thảm họa

• Dự báo ban đầu, Kajiki có thể đạt cấp 13, giật 16–17. Nếu giữ nguyên sức mạnh này, hạ tầng miền Trung khó chống chịu nổi.

• May mắn là khi đổ bộ, bão yếu hơn 2 cấp, giảm thiểu thiệt hại.

• Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Hiệp: “Chúng ta không thể sống bằng may mắn. Đây là lời cảnh báo cần đầu tư hạ tầng ven biển, vùng núi, khu du lịch… để tăng khả năng chống chịu thiên tai.”

Nguy cơ sau bão và hoàn lưu

• Sau khi tan, hoàn lưu bão Kajiki vẫn gây mưa lớn ở Hà Nội, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, kéo theo nguy cơ lũ quét, lũ ống và sạt lở đất, đặc biệt tại vùng núi.

• Địa chất nhiều khu vực đã yếu, chỉ cần mưa nhỏ cũng có thể gây sạt lở.

Bài học từ Sở Chỉ huy tiền phương

• Lần đầu tiên, Việt Nam thành lập Sở Chỉ huy tiền phương để ứng phó bão lớn.

• Ưu điểm: chỉ huy tập trung, thông tin nhanh chóng, dự báo chính xác và cảnh báo kịp thời.

• Tuy nhiên, vẫn còn hạn chế về nhân lực và trang thiết bị, cần chuyên nghiệp hóa hơn trong công tác phòng thủ dân sự.

Kết luận

Bão Kajiki cho thấy sự dị thường, khó lường của thiên tai trong bối cảnh biến đổi khí hậu. Đây là lời nhắc nhở cấp thiết để:

• Đầu tư hạ tầng vững chắc hơn, đặc biệt vùng ven biển và miền núi.

• Nâng cao năng lực dự báo, ứng phó với bão mạnh.

• Chủ động phòng ngừa, không trông chờ vào “may mắn” khi đối mặt với thảm họa thiên nhiên.

???? Bão Kajiki đã qua, nhưng những bài học để lại là lời cảnh báo để chuẩn bị tốt hơn cho tương lai.