Bộ Công Thương lấy ý kiến về dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với dầu thực vật tinh luyện

Bộ Công Thương đang xây dựng hồ sơ dự thảo Thông tư ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với dầu thực vật tinh luyện để lấy ý kiến rộng rãi của các tổ chức, cá nhân.

Dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) về dầu thực vật tinh luyện nêu rõ, quy định yêu cầu kỹ thuật (chất lượng - an toàn) và phương pháp thử được xây dựng áp dụng cho dầu thực vật tinh luyện dùng cho thực phẩm; không áp dụng cho dầu thô/chưa tinh luyện, dầu ép lạnh/virgin, mỡ động vật, dầu dùng làm dược phẩm, mỹ phẩm hoặc công nghiệp phi thực phẩm. Áp dụng cho tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu; cơ quan quản lý; phòng thí nghiệm; tổ chức chứng nhận/giám định.

Quy chuẩn này quy định yêu cầu kỹ thuật bắt buộc về chất lượng (ví dụ: Trị số axit, trị số peroxit, tạp chất, ẩm & chất bay hơi, hàm lượng xà phòng, chất chống oxy hóa, chất hỗ trợ chống oxy hóa) và an toàn thực phẩm (chất ô nhiễm quá trình như 3-MCPD/GE, PAHs, TFA, kim loại, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật), kèm phương pháp thử/yêu cầu đo lường tương ứng đối với dầu thực vật tinh luyện dùng cho thực phẩm.

Quy chuẩn áp dụng cho mọi khâu của chuỗi cung ứng khi sản phẩm lưu thông trên thị trường Việt Nam: sản xuất, gia công - đóng gói, xuất nhập khẩu, bảo quản - vận chuyển, kinh doanh bán buôn/bán lẻ, sử dụng làm nguyên liệu chế biến.

Đối tượng sản phẩm thuộc phạm vi bao gồm: (1) Dầu thực vật tinh luyện đơn chất: dầu cọ (RBD palm/palm olein/stearin), đậu tương, hướng dương, vừng (mè), lạc (đậu phộng), dừa, cải dầu (rapeseed/canola), ngô, ôliu tinh luyện, nhân cọ…; (2) Dầu tinh luyện pha trộn giữa các dầu thực vật kể trên; (3) Dầu tinh luyện đã qua xử lý công nghệ phụ (phân đoạn, winterization, khử mùi, tẩy màu…) miễn là vẫn thuộc bản chất dầu thực vật tinh luyện dùng thực phẩm; (4) Dạng bao gói: bán lẻ (chai/lon/túi…) và phi bán lẻ/bulk (bồn, tank, phuy, ISO-tank) đều thuộc phạm vi.

Các trường hợp không thuộc phạm vi áp dụng bao gồm: Dầu thô/chưa tinh luyện; dầu ép lạnh/virgin/extra virgin (được điều chỉnh bởi tiêu chuẩn/ quy định chuyên ngành tương ứng); Mỡ/Chất béo có nguồn gốc động vật; hỗn hợp dầu - mỡ có thành phần động vật; Chế phẩm chất béo như margarine, shortening, frying compounds và các thực phẩm thành phẩm có chứa dầu (quy chuẩn này chỉ điều chỉnh dầu tinh luyện dùng làm thực phẩm hoặc làm nguyên liệu; bản thân thành phẩm chịu điều chỉnh bởi quy định riêng); Dầu dùng cho mục đích phi thực phẩm (dược phẩm, mỹ phẩm, kỹ thuật/công nghiệp); Sản phẩm dầu/mỡ hydro hóa một phần (PHO) dùng làm thành phần thực phẩm: không được phép theo yêu cầu TFA; trường hợp sản phẩm kỹ thuật/phi thực phẩm không thuộc phạm vi QCVN này; Dầu tinh luyện tăng cường vi chất (vitamin A, D, E, vi chất khác) - đồng thời phải tuân thủ quy định về tăng cường vi chất đối với thực phẩm.

Việc xây dựng Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về dầu thực vật tinh luyện được dựa trên 5 nguyên tắc cơ bản:

Thứ nhất, bảo đảm an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng: Quy chuẩn phải đặt mục tiêu cao nhất là bảo vệ sức khỏe cộng đồng, kiểm soát chặt chẽ các yếu tố nguy cơ như dư lượng hóa chất, độc tố vi nấm, kim loại. Các giới hạn an toàn được xây dựng trên cơ sở khoa học và bằng chứng đánh giá rủi ro, nhằm ngăn ngừa nguy cơ gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe người tiêu dùng.

Thứ hai, phù hợp với thực tế sản xuất, kinh doanh và nhập khẩu tại Việt Nam: Quy chuẩn cần phản ánh đúng điều kiện sản xuất, công nghệ chế biến và năng lực quản lý chất lượng tại Việt Nam, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong nước áp dụng, đáp ứng yêu cầu hội nhập nhưng không gây cản trở đối với hoạt động kinh doanh và nhập khẩu.

Thứ ba, tuân thủ tiêu chuẩn quốc gia và quy định pháp luật Việt Nam: Các chỉ tiêu kỹ thuật và yêu cầu quản lý trong quy chuẩn phải thống nhất, phù hợp với các quy định pháp luật liên quan về an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khỏe và môi trường, qua đó bảo đảm tính pháp lý và hiệu lực áp dụng.

Thứ tư, hài hòa với tiêu chuẩn và quy định quốc tế: Nội dung quy chuẩn được tham chiếu, đối chiếu và hài hòa với các tiêu chuẩn, khuyến nghị quốc tế, đặc biệt là của Codex Alimentarius, FAO, WHO và các nước đối tác thương mại lớn. Nguyên tắc này nhằm tránh tạo ra rào cản kỹ thuật trong thương mại, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập của ngành dầu thực vật Việt Nam.

Thứ năm, cập nhật theo khuyến cáo quản lý nguy cơ của cơ quan có thẩm quyền trong và ngoài nước: Quy chuẩn phải có tính mở, thường xuyên được rà soát, cập nhật để kịp thời bổ sung các khuyến cáo mới nhất về quản lý nguy cơ từ cơ quan quản lý trong nước, các tổ chức quốc tế như FAO, WHO, Codex, cũng như kinh nghiệm từ các quốc gia tiên tiến. Điều này bảo đảm quy chuẩn luôn theo kịp tiến bộ khoa học và xu thế quản lý toàn cầu.

Bên cạnh đó, Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về dầu thực vật tinh luyện quy định các nội dung cụ thể về chỉ tiêu chất lượng, chỉ tiêu an toàn, gồm giới hạn độc tố vi nấm (Aflatoxin); giới hạn kim loại (Pb, As, Cu, Fe); giới hạn chất gây ô nhiễm trong quá trình tinh luyện (3-MCPD, Glycidyl Esters, PAHs, TFA); giới hạn tối đa dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.

Theo Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), dầu thực vật tinh luyện đã được sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh và lưu thông tại Việt Nam trước ngày Thông tư ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về dầu thực vật tinh luyện có hiệu lực thi hành, nếu không phù hợp với quy chuẩn ban hành kèm theo Thông tư này, được tiếp tục kinh doanh, lưu thông đến hết thời hạn sử dụng ghi trên nhãn sản phẩm, trừ trường hợp có cảnh báo về an toàn thực phẩm.

Kể từ ngày Thông tư này có hiệu lực thi hành, các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu dầu thực vật tinh luyện phải tuân thủ đầy đủ các quy định tại Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia ban hành kèm theo Thông tư này.